Deze week een heel ander thema: politieke spelletjes in de gemeenteraad. Op dinsdag 14 februari kreeg ik van Denise Abbas (fractievoorzitter) te horen dat ik uit de D66-fractie ben gezet naar aanleiding van wat er op donderdag 9 februari is gebeurd rondom de stemming over een fractieassistent van de Forza-partij.
De benoeming van Dave Bakker-Du Plessis lag gevoelig, omdat hij voorheen voor een andere partij (CU/SGP) werkzaam was. Ik kan niet al te diep ingaan op de onderliggende motieven, omdat de stemming geheim was. Wat ik wel kan vertellen, is dat het binnen D66 een vrije kwestie was: er zou geen fractiestandpunt worden ingenomen. Voorafgaand aan de stemming kwam Forza in de persoon van Michel van Dijk de D66-fractiekamer binnen om ons over te halen toch vooral vóór Bakker te stemmen. Dat was geen inhoudelijk politiek verhaal; hij deed een beroep op onze goede wil.
Toen ik het woord kreeg, merkte ik op dat ik, nog los van de andere tegenargumenten die ter sprake kwamen, niet geneigd was Forza een dienst te bewijzen omdat Forza in 2010 bij de politie onterecht aangifte heeft gedaan tegen mijn oudste zoon wegens smaad. Die aangifte is geseponeerd, maar werd door mij ervaren als een onverantwoorde daad van politiek opportunisme en verspilling van belastinggeld.
In de discussie die volgde legde Michel van Dijk uit dat de aangifte destijds niet zijn idee was. Gekscherend merkte ik op dat Forza op mijn stem kon rekenen als ze eerst fatsoenlijk hun excuses zouden aanbieden. Michel van Dijk merkte (al dan niet serieus) op dat eventuele schriftelijke excuses op die avond niet meer haalbaar waren. De andere fractieleden, inclusief Denise Abbas, zaten erbij en keken ernaar. Niemand zei iets of greep in. (Achteraf beaamden de twee fractieleden De Nooyer en Van Belle desgevraagd dat ze mijn opmerking niet serieus hadden genomen.) Er viel die avond geen negatief woord over mijn opstelling. Wel over de uitkomst van de stemming, want een meerderheid van 17 tegen 14 bleek tegen Bakker te hebben gestemd.
Forza klaagde steen en been, zegde het vertrouwen op in de burgemeester en besloot ook van mijn opmerking in de fractiekamer een punt te gaan maken. Hun redenering daarbij was dat excuses gelijk te stellen zijn aan geld en dat mijn opmerking, mits geheel uit haar verband gerukt, opgevat zou kunnen worden als het aanbieden van een stem voor een wederdienst. Zodoende had ik op dinsdagmiddag een gesprek met de burgemeester over het voorval. Denise Abbas was er ook bij. Het is gebruikelijk dat de deelnemers aan zo’n gesprek niet naar buiten treden over de inhoud. Wel kan ik zeggen dat buiten kijf stond dat mijn handelen nooit tot sancties zou kunnen leiden. Denise liet na afloop weten het “heel erg” te vinden wat er was gebeurd. Ik verbaasde me nogal over haar plotselinge draai, want tot op dat moment – let wel: er waren inmiddels vijf dagen verstreken – had ze met geen woord gerept over het onderwerp.
Toen ik die avond naar de fractiebijeenkomst ging, trof ik alleen Denise Abbas aan en de lokale partijvoorzitter. Ze lieten me weten dat de fractie en het bestuur unaniem van mening waren dat mijn positie onhoudbaar was en dat ik daarom uit de fractie was gezet. Ik verbaasde me nogal over dit plotselinge besluit. Ik maakte toch deel uit van de fractie en zo’n besluit neem je toch niet zonder de betrokkene te raadplegen? Veel tijd om daarover na te denken kreeg ik niet: Denise Abbas stond erop diezelfde avond nog een persbericht te verspreiden om het besluit te verdedigen. Als ik zou meewerken aan dat persbericht, zou daarin op vriendelijke toon worden beweerd dat ik wegens mijn andere werkzaamheden geen tijd meer had voor het raadslidmaatschap. Als ik niet zou meewerken, zou het persbericht een heel andere toon krijgen. Mijn verzoek om bedenktijd werd niet gehonoreerd, althans dat maak ik op uit het persbericht dat enkele uren daarna verscheen. In die verklaring, duidelijk uit de koker van Denise Abbas, wordt de suggestie gewekt dat ik me zou hebben laten omkopen. (Tenminste, zo vatte het Witte Weekblad de verklaring op.)
Later werd mij duidelijk dat Denise Abbas de overige drie fractieleden heeft voorgehouden dat “de burgemeester mijn positie onhoudbaar vond” om toch vooral steun te krijgen voor mijn gedwongen vertrek. De burgemeester heeft dat echter niet gezegd (bij navragen blijkt dat de burgemeester gezien zijn rol ook nooit zo’n oordeel kan vellen over een raadslid!), maar ik was niet bij het fractiegesprek en heb me dus niet kunnen verdedigen. Het heeft geen zin om na afloop je gelijk te gaan halen, want in de politiek is een eenmaal genomen besluit vrijwel onaantastbaar.
De conclusie van dit alles is dat de fractievoorzitter van mij af wilde. De eerste de beste gelegenheid heeft zij daarbij gebruikt om op een kille en berekenende manier af te rekenen met een kritische collega. Verontrustend is vervolgens de routine waarmee die collega onder druk wordt gezet om zijn functie over te dragen aan een partijgenoot die (hopelijk) minder kritisch is. Deze manier van werken past niet binnen de open, eerlijke en verfrissende cultuur die D66 voorstaat, maar is wel aan de orde van de dag.
Dit is het soort politieke spelletjes dat de politiek zo ongeloofwaardig maakt.
Door mijn zetel te behouden krijgen deze politieke spelletjes een kleiner speelveld. Door zo veel mogelijk openheid van zaken te geven (bij dezen!) hoop ik de kiezer meer inzicht te geven in wat er gaande is, zodat politici met onzuivere bedoelingen daarop afgerekend kunnen worden bij de verkiezingen.
Een aantal mensen – u weet wellicht wie – zal kwaad zijn en spreken van zetelroof, kiezersbedrog of erger. Dit leg ik rustig naast me neer. Ik wijs erop dat de D66-stemmers die mij in 2010 een raadszetel schonken, kozen voor een verkiezingsprogramma vol verfrissende ideeën, niet voor de manier waarop Denise Abbas nu meent te moeten omgaan met haar politieke macht. Het blijft me verbazen hoe de sfeer binnen een politieke partij kan omslaan als eenmaal het collegepluche lonkt. Zijn je idealen dan zo weinig waard?
Voor mij zal er inhoudelijk trouwens weinig veranderen: ik blijf raadsvoorstellen beoordelen op hun inhoudelijke kwaliteiten en volg daarbij het D66-verkiezingsprogramma. Ook blijf ik in gesprek met de inwoners. Als volksvertegenwoordiger kom ik op voor hun belangen en dat doe ik tot maart 2014, zoals beloofd!
